ngày hè năm 1978, chế độ diệt chủng Pol Pot tấn công vào làng cha Chúc (An Giang) thảm gần kề hơn 3000 bạn dân vô tội, nhận chìm ngôi làng nhỏ tuổi trong tang thương. Bây giờ sau hơn 40 năm, quan sát lại bức tranh ám muội của lịch sử để trân quý hơn hồ hết ngày tháng hoà bình.


Đã là nỗi đau thì không có nỗi đau như thế nào lớn hơn nỗi đau nào, chỉ là khác cách bọn họ đón nhận và bước qua.

Bạn đang xem: Ba chúc massacre

---

Tháng 4, năm 1978...

Làng ba Chúc - ngôi xã nhỏ miền biên viễn chìm ngập trong khói lửa. Bom đạn của quân Khmer đỏ liên tiếp rải bên trên những mái nhà, lửa cháy nghi ngút, tiếng hét thất thanh xé ngang bầu trời, từng dòng người tìm đường toá chạy. Bằng hữu thằng Đẩu theo chân ngoại chạy vào chùa Phi Lai để tránh giặc. Xưa nay ở xứ này chiến tranh đâu tất cả xa lạ, thời chống Pháp, thời chống Mỹ cũng súng đạn bắn ngày đêm, nhưng là bộ đội đánh lính, tuyệt đối không giết hại dân thường.

Trong chủ yếu điện, người ngồi san gần cạnh nhau, sự lo âu, nỗi sững sờ đặc quánh trong ko khí. Tiếng cầu nguyện râm ran lẫn trong tiếng khóc than của đám con nít, người ta tự trấn an nhau rằng giặc mặc dù có tàn nhẫn cũng không giết người trước cửa phật. Chị nhị nói với thằng Đẩu: "Hay chị em mình qua chỗ ngoại (bàn thờ phật) ngồi mang đến an toàn". Vừa dứt lời thì bất ngờ quân Pol Pot bắn một quả pháo vào chùa, nhưng pháo lép, ko nổ.

"Phật độ! Phật độ!" - mọi người mừng rỡ do thoát chết trong gang tấc, nhưng niềm vui chưa kịp trọn thì quả pháo thứ nhị tiếp tục dội lên mái chùa. Thằng Đẩu chỉ kịp nghe một tiếng nổ rất lớn, rồi máu người chảy thành loại dưới nền chùa, dưới tượng phật. Xác người nằm la liệt.

Nhiều nhóm người chạy lên núi Tượng, chui vào các hang đá để lẩn trốn sự truy gần kề của quân Pol Pot. Những tháng ngày sống chui rút trong hang tối như chủng loại chuột, không thức ăn, thiếu nước uống nhưng luôn luôn thừa thải sự sợ hãi tột cùng. Nhiều ngày liền không tồn tại lương thực, lũ trẻ khóc oà lên vị đói khát. Để bảo vệ mang lại tính mạng hàng chục bé người đang lẩn trốn trong hang, người ta bàn nhau việc bức tử những đứa trẻ.

Trong khoảng thời gian ngắn đó, liệu có nỗi đau như thế nào lớn hơn nỗi đau nào. Chắc chỉ tất cả người trong cuộc mới thấu. Một mạng người xuất xắc chục mạng người? Ông hai nghẹn lòng khi nghe đến đứa bé mới lên 5 của mình bật khóc: "Cha ơi! Đừng giết con!". Ông cù mặt thanh lịch một góc, trong lúc tiếng thằng nhỏ nhắn tắt dần. Mọi thứ chìm vào tĩnh lặng. Đâu còn nước mắt để rơi.

Thế nhưng sự quyết tử của đứa trẻ ko ngăn được cơn cuồng liền kề của quân Pol Pot. Suốt nhiều ngày liền quân nhân Khmer đỏ dẫn theo chó săn lên núi Tượng, lần dò trong những hang đá, để bắn, giết những người đang lẩn trốn. Không chừa một ai.



Xin đừng lãng quên nỗi đau ba Chúc

Lần tìm những tài liệu về chiến tranh biên giới tây nam 1978, tôi muốn muốn biết thêm tin tức về cuộc thảm gần kề kinh hoàng cơ mà tập đoàn Pol Pot đã gây ra trên ngôi thôn dọc biên giới ngày nào, nhưng không tồn tại quá nhiều tư liệu đề cập. Vượt nửa vào những người bạn cơ mà tôi thân quen chưa hề biết đến cuộc thảm giáp ở tía Chúc. Phải chăng lịch sử đã bỏ quên ba Chúc ở một con ngõ làm sao đó?



Thử search kiếm vào sách giáo khoa lịch sử hiện hành, tôi chỉ search được một vài dòng ngắn ngủi mô tả về cuộc chiến bảo vệ biên giới tây-nam như sau:

"Do có âm mưu từ trước, tức thì sau thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, tập đoàn phản động Pôn Pốt - Iêng Xari ở Campuchia vị Pôn Pốt cầm đầu đã mở những đợt tiến quân khiêu khích, xâm phạm nhiều vùng lãnh thổ nước ta từ Hà Tiên đến Tây Ninh. Đầu mon 5 năm 1975, chúng đến quân đổ bộ đánh chiếm đảo Phú Quốc; sau đó đánh chiếm đảo Thổ Chu. Ngày 22 mon 12 năm 1978, bọn chúng huy động 19 sư đoàn bộ binh thuộc nhiều đơn vị pháo binh, xe pháo tăng tiến đánh Tây Ninh, mở đầu cuộc chiến tranh xâm lấn biên giới nước ta.

Thực hiện quyền tự vệ chủ yếu đáng, quân và dân ta tổ chức cuộc phản công tiêu diệt cùng quét sạch quân xâm lược ra khỏi nước ta. Theo yêu cầu của Mặt trận Đoàn kết dân tộc cứu nước Campuchia, Quân đội Việt Nam cùng với lực lượng phương pháp mạng Campuchia tiến công, xóa bỏ chế độ diệt chủng Pôn Pốt. Ngày 7 mon 1 năm 1979, Thủ đô Phnôm Pênh được giải phóng".

Những tế bào tả khá sơ lược về cuộc chiến không đủ để thể hiện những mất mát mà quân với dân ta đã đánh đổi vào những năm mon đã qua. Tôi tự hỏi: ngày hôm nay, sau hơn 40 năm từ cuộc thảm sát, lòng người cha Chúc tất cả còn rỉ máu?


Chuyến đi tìm về miền ký kết ức

Chuyến xe cộ đò đưa về cha Chúc, băng qua những cánh đồng bạt nghìn xanh mướt, tôi liên miên nghĩ về phận người sống sót sau cuộc thảm gần kề đẫm máu. Trở về từ cõi chết, nhưng cuộc sống của những chứng nhân lịch sử ấy liệu bao gồm dễ dàng, lúc vết thương ngoài da đã liền sẹo, còn vết thương lòng thì vẫn nhói đau mỗi lúc nhớ về.



Toạ lạc tại trung trọng tâm thị trấn, khu di tích lịch sử nhà mồ ba Chúc gồm chùa Tam Bửu, chùa Phi Lai với nhà mồ được xây theo như hình tượng hoa sen úp ngược nổi bật với color trắng tinh khiết, mỗi cánh hoa sen chứa đựng hài cốt của những nạn nhân trong cuộc thảm tiếp giáp 40 năm về trước. Trong chiếc người nhỏ lẻ viếng thăm nhà mồ, ít nhiều người chết lặng trước những hình ảnh vượt đỗi bi thương. Tiếng sáo du dương của người nghệ sĩ mù như đưa con người ta trở về một miền cam kết ức buồn.




Mong muốn search gặp 2 nhân chứng quan tiền trọng vào cuộc thảm giáp năm xưa là bà Hà Thị Nga và bà Nguyễn Thị Ngọc Sương để lắng nghe câu chuyện cũng như cuộc sống hiện tại của họ, thế nhưng tôi đã đến muộn. Bà Nga vừa qua đời vì chưng tuổi cao, còn bà Sương sau một vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng hiện không còn đủ sức khoẻ và minh mẫn để nhớ lại câu chuyện năm xưa. Cam kết ức bố Chúc vào phút chốc mỏng manh như làn khói.


Được sự chỉ dẫn của người dân địa phương, chúng tôi tìm đến nhà của ông tư Hẹn - người đã sống sót trong hang núi Tượng suốt những ngày bị quân Pol Pot tróc nã sát. Nhiều năm đã trôi qua, nỗi đau cũng vơi dần nhưng mỗi khi nhớ về ngày cũ lòng tư Hẹn vẫn còn nhiều day dứt.

"Pol Pot tấn công vào làng thì gia đình tôi bị thất lạc nhau. Đến lúc đi kiếm tìm thì mới tuyệt là cha, mẹ, vợ, bé đã bị giặc giết hại" - ông tư Hẹn nghẹn ngào, chuỗi ngày tiếp theo đó là mon ngày cơ mà cả cuộc đời này ông không thể quên. Sống vào hang tối với nỗi đau mất người thân, với nỗ sợ hãi, cái đói, mẫu khát và loại chết treo lơ lửng trên đầu.

Ông tư nhớ lại: "Phải đợi tới đêm, khi bộ đội Pol Pot xuống núi thì tôi mới lén trườn ra khỏi hang để đi đào khoai mỳ về ăn sống, cứ vậy cầm cự suốt 11 ngày, đến ngày thứ 12 thì quân giải phóng vào, thời gian đó thì mới biết là bản thân được sống rồi".


Trong những câu chuyện về tía Chúc điều khiến tôi luôn thắc mắc bởi vì sao ngày đó cho dù biết giặc sẽ tràn vào, nhưng hàng vạn người dân nhất quyết ở lại, không tuân theo bộ đội đi sơ tán, để rồi ngày tiết xương họ hoà cùng đất mẹ. Ông Tư inc (người dân ở tía Chúc) giải thích: "Dân mình ngày xưa nghèo lắm, nói rời khỏi đây thì không biết lấy gì để sống, ở đây có nhà cửa, ruộng, vườn, chứ đi sơ tán thì lúa gạo đâu nhưng mà ăn. Vì vậy người ta ở lại, phần bởi nghĩ rằng giặc sẽ không giết hại người dân thường, gồm ai ngờ đâu lại tàn nhẫn đến như vậy".


Mầm sống bên trên đống tàn tro

Suốt một năm sau cuộc thảm sát, ba Chúc quạnh hiu như vùng đất hoang vu, bởi người ở lại đã chết, còn người đi sơ tán thì chưa dám về. Mãi cho đến tháng 7 - tháng 8 năm sau, khi cái nước lũ sông Mekong dân cao cuốn đau thương trôi theo dòng chảy, nước về đất thô cằn lại hoá phì nhiêu, cỏ cây vươn lên như chưa từng bị giày xéo.


"Mà ngộ lắm, ko biết từ đâu cây đu đủ mọc lên như rừng, ở đâu cũng thấy cây đu đủ mọc xanh tươi. Ko chỉ mọc trên đất hoang, ngay cả trên những vết nứt trong nền nhà bị giặc phá nát cũng mọc lên cây đu đủ trĩu quả. Người cao cả trong làng gật gù bảo: Vậy chắc đủ rồi. Xứ này giặc giả như vậy là đủ rồi. Mà thiệt, từ đó tới giờ là thanh bình luôn, không hề nghe tiếng súng nữa" - ông Tư inc kể cho tôi nghe câu chuyện kỳ diệu về mầm xanh nảy chồi bên trên tàn tro chiến tranh.


Tất cả người ở tía Chúc đều chẳng biết vị sao đu đủ lại mọc nhiều đến thế, nhưng hơn ai hết họ hiểu rằng mọi thứ đã qua giờ đây là thời gian hồi sinh vùng đất này.

"Hơn 40 năm đã trôi qua, liệu lòng người bố Chúc tất cả còn thù hận?" - Trước lúc ra về tôi hỏi ông Tư Inh.

Xem thêm: Truy Tố Kẻ Lừa Chạy Vào Công An Giá 800 Triệu Đồng, Truy Tố Kẻ Lừa Chạy Việc Vào Ngành Công An

Ông Tư nhẹ nhàng bảo: "Thời gian qua đi, thù hận cũng vơi đi. Ngày đó nếu kêu tôi cần súng đi đánh Pol Pot thì tôi nhất định sẽ đi. Nhưng lấy thù trả thù thì được gì. Chuyện này là do Pol Pot tạo ra, người dân Campuchia cũng chịu rất nhiều đau đớn. Thôi thì cái gì đã qua thì nên cho qua, còn lịch sử là để cho con cháu sau này được biết".